Core Web Vitals, Google'ın bir sayfanın kullanım deneyimini ölçmek için tanımladığı üç metriktir. Ortak amaçları şudur: sayfa ne kadar çabuk kullanılabilir hale geliyor ve kullanırken can sıkıyor mu?
Hız neden önemli?
Hızın işletmeye etkisi iki koldan gelir:
- Dönüşüm. Sayfa açılışındaki her ek saniye, ziyaretçinin vazgeçme ihtimalini artırır. Mobil kullanıcı, masaüstü kullanıcısından daha sabırsızdır. Etki en çok ödeme ve form adımlarında görülür.
- Arama. Sayfa deneyimi, Google'ın sıralama sinyallerinden biridir. Tek başına belirleyici değildir; ama benzer kalitede iki sayfa arasında fark yaratır.
Kısaca: hız çalışması SEO'dan önce satış için yapılır, SEO faydası üzerine gelir.
Üç ölçüt: LCP, INP, CLS
| Metrik | Neyi ölçer | İyi | Kötü |
|---|---|---|---|
| LCP Largest Contentful Paint |
Sayfadaki en büyük görsel/metin bloğunun ekranda belirmesi | ≤ 2,5 sn | > 4 sn |
| INP Interaction to Next Paint |
Tıklama/dokunma sonrası sayfanın tepki verme süresi | ≤ 200 ms | > 500 ms |
| CLS Cumulative Layout Shift |
Yükleme sırasında içeriğin beklenmedik biçimde kayması | ≤ 0,1 | > 0,25 |
Bunlar pratikte ne demek?
- LCP genelde hero görselidir. "Sayfa açıldı" hissinin ne zaman oluştuğunu ölçer. Kötüyse suçlu neredeyse her zaman ya devasa bir görsel ya da yavaş bir sunucudur.
- INP, menüye bastınız ve 600 ms sonra açıldıysa kötüdür. Sebebi genelde ana iş parçacığını tıkayan ağır JavaScript'tir.
- CLS, yazıyı okumaya başladığınızda üstte bir reklam yüklenip metnin aşağı kaymasıdır. En sinir bozucu, en kolay düzeltilen metriktir.
Nasıl ölçülür?
- Google Search Console → Core Web Vitals. Başlangıç noktanız burasıdır. Gerçek kullanıcı verisine dayanır ve sorunlu URL gruplarını gösterir.
- PageSpeed Insights. Tek bir URL'i hem saha hem laboratuvar verisiyle inceler, somut düzeltme önerileri verir.
- Chrome DevTools → Lighthouse. Geliştirme sırasında hızlı tekrar testi için.
- Chrome DevTools → Network. "Slow 4G" kısıtlamasıyla gerçekçi bir mobil deneyim simülasyonu yapın; en büyük dosyaları buradan görürsünüz.
En büyük kazanç: görseller
Yavaş sitelerin çoğunda sorunun büyük bölümü görsellerdedir. Sırayla yapılacaklar:
- Doğru boyuta küçültün. Ekranda 800 piksel genişlikte görünen bir görselin 4000 piksel olmasının hiçbir faydası yoktur. En sık ve en pahalı hata budur.
- Modern format kullanın. WebP, aynı görsel kalitesinde JPEG'e göre belirgin biçimde küçüktür.
- Sıkıştırın. Fotoğraflarda %75-85 kalite, çıplak gözle fark edilmez.
-
Ekran dışındakileri geciktirin.
loading="lazy"ile alt kısımdaki görseller ilk yüklemeyi yavaşlatmaz. Ancak hero görseline lazy vermeyin — LCP'yi kötüleştirir. -
Genişlik ve yükseklik belirtin.
widthveheightözniteliği, tarayıcının yeri baştan ayırmasını sağlar ve CLS'i doğrudan düşürür. -
Farklı ekranlara farklı boyut sunun.
srcsetile mobil kullanıcıya masaüstü görseli göndermeyin.
CSS, JavaScript ve yazı tipleri
- Kullanılmayan kodu atın. Sitenin tamamı için yüklenen ama tek sayfada kullanılan kütüphaneler en yaygın ölü yüktür. Yalnız bir slider için 200 KB'lık bir paket yüklemeyin.
-
Script'leri geciktirin. Kritik olmayan JavaScript'i
deferveyaasyncile yükleyin; render'ı bloklamasın. - Üçüncü taraf script'lerini sayın. Analitik, chat, harita, reklam, ısı haritası… Her biri INP'yi bozar. Gerçekten kullanmadığınız araçları kaldırın.
-
Yazı tiplerini optimize edin. Yalnız kullandığınız ağırlıkları yükleyin
(300, 400, 700 yeter; hepsini çekmeyin),
font-display: swapkullanın ve yazı tipi sunucusunapreconnectverin. - Kritik CSS'i öne alın. İlk ekranı çizmek için gereken stil erken yüklenmeli.
Sunucu ve önbellek
- İlk bayt süresi (TTFB). 600 ms'yi aşıyorsa sorun sunucudadır; görsel optimizasyonu bunu kurtaramaz. Paylaşımlı hostingde bu çok görülür.
-
Tarayıcı önbelleği. Statik dosyalara uzun süreli
Cache-Controlverin; tekrar ziyaretlerde sayfa neredeyse anında açılır. - Sıkıştırma. Gzip veya Brotli sunucuda etkin olmalı.
- Veritabanı sorguları. Dinamik sitelerde her sayfada çalışan gereksiz sorgular TTFB'yi doğrudan büyütür.
- CDN. Farklı şehir ve ülkelerden ziyaretçi alıyorsanız içeriği kullanıcıya yakın sunuculardan servis eder.
Kayan düzeni düzeltmek
CLS, en hızlı kazanç sağlanan metriktir. Dört tipik sebep:
- Boyutu belirtilmemiş görseller.
width/heightekleyin. - Geç yüklenen yazı tipi. Yedek yazı tipi ile ana yazı tipinin metrikleri farklıysa metin yerinden oynar.
- Sonradan enjekte edilen bannerlar. Çerez bildirimi, kampanya şeridi, reklam — yerlerini baştan ayırın.
- Dinamik içerik. Yükleme sırasında görünen iskelet kutular (skeleton), gerçek içerikle aynı yüksekliğe sahip olmalı.
Hangi işi hangi sırayla yapmalı?
Sınırlı zamanla en çok kazancı veren sıra:
- Ölç. Search Console + PageSpeed ile mevcut durumu kaydedin. Karşılaştırma noktası olmadan iyileştirme yapmayın.
- En büyük görselleri düzeltin. Genelde tek başına LCP'yi kurtarır.
- Görsellere boyut ekleyin. CLS'i hızla düşürür.
- Gereksiz üçüncü taraf script'lerini kaldırın. INP'de en görünür etki.
- Önbellek ve sıkıştırmayı açın. Sunucu tarafı, tek seferlik iş.
- Yazı tipi yükünü azaltın.
- TTFB hâlâ yüksekse altyapıya bakın. Gerekirse hosting paketini yükseltin — hosting rehberi.
- Tekrar ölçün ve 3-4 hafta sonra saha verisini kontrol edin.
Teknik SEO'nun diğer bileşenleri için SEO rehberimize, profesyonel destek için SEO hizmeti sayfamıza bakabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
PageSpeed Insights'ta 100 puan almak şart mı?
Hayır. Puan bir özet göstergedir, sıralama faktörü değildir. Google'ın gerçekten baktığı şey, gerçek kullanıcılardan toplanan saha verisinde Core Web Vitals eşiklerini geçip geçmediğinizdir. 100 puanlı ama sahada kötü ölçülen bir site de, 75 puanlı ama tüm eşikleri geçen bir site de mümkündür. Hedef puan değil, eşikleri geçmektir.
Hız gerçekten sıralamayı etkiliyor mu?
Evet, ama sanıldığından daha dolaylı biçimde. Sayfa deneyimi sinyalleri, içerik kalitesi eşit olduğunda ayrıştırıcıdır; kötü içeriği hızlandırarak öne çıkaramazsınız. Asıl etki dönüşümdedir: yavaş sayfalarda ziyaretçi beklemez, sepet terk oranı artar. Hız çalışmasının getirisi çoğu zaman sıralamadan çok satıştan gelir.
Sitem masaüstünde hızlı ama mobilde yavaş, normal mi?
Yaygın ama normal değil. Mobil cihazlar daha yavaş işlemciye ve değişken bağlantıya sahiptir; masaüstünde fark edilmeyen ağır JavaScript mobilde belirgin gecikme yaratır. Google da siteyi mobil sürümü üzerinden değerlendirdiği için optimizasyona mobilden başlanmalıdır.
Hız eklentisi kurmak yeterli mi?
Önbellek eklentileri gerçek fayda sağlar ama kök nedeni çözmez. 3 MB'lık bir görsel, önbellekten servis edilse de 3 MB'dır. Eklenti; görsel optimizasyonu, gereksiz script temizliği ve düzgün bir sunucu altyapısının yerini tutmaz. Sıralama şu olmalı: önce kaynağı düzelt, sonra önbelleğe al.
Değişiklikten sonra sonucu ne zaman görürüm?
PageSpeed Insights'ın laboratuvar bölümü anında değişir. Search Console'daki Core Web Vitals raporu ise 28 günlük kayan pencere kullanır; iyileşmenin rapora tam yansıması 3-4 haftayı bulur. Bu süre boyunca panik yapıp ek değişiklik yapmayın, veriyi bekleyin.